Trochę historii |
 Historia ciągnika jednoosiowego związana jest z wynalezieniem i rozwojem glebogryzarki ogrodniczej. Pierwsza glebogryzarka została zbudowana w roku 1912 na farmie w Gigandra w Australii przez Artura Clifforda Howarda . Ten sam wynalazca opracował także pierwszy L – kształtny nóż glebogryzarki. Niedługo po wynalezieniu glebogryzarki bo już w roku 1915 Amerykanin Rush Hamilton opracował i opatentował koncept pierwszego ciągnika. Pierwsze jednoosiowe ciągniki używane był do pchania wagoników kopalnianych z urobkiem.W roku 1922 wynalazca glebogryzarki spalinowej Howard założył na obrzeżach Sydney firmę Austral Auto Cultuivators Pty Ltd., która początkowo produkowała glebogryzarki a potem ciągniki jednoosiowe. W 1930 Howard przeniósł produkcję swoich maszyn do Europy i założył w Wielkiej Brytanii fabrykę Rotary Hoes Ltd której wyroby szybko podbiły: Niemcy, Francję, Włochy, Hiszpanię, a nawet Stany Zjednoczone Malezję i Brazylię. Maszyny te wyposażone w były w silniki o zróżnicowanej mocy od 4 do 18 KM. Pozwalały na wykonanie podstawowych zabiegów związanych z mechaniczną uprawą gleby takich jak orka czy bronowanie. Po drugiej wojnie światowej ciągniki jednoosiowe stały się popularnymi maszynami ogrodniczymi na całym świecie. Na rynku w owym czasie było dostępnych ponad 200 modeli tego typu maszyn. W Europie największa popularnością cieszyły się angielskie traktory Mayfield, do których oferowano wiele rodzajów narzędzi ogrodniczych – bron , pługów, kultywatorów, kosiarek przyczep a nawet lemiesze do zgarniania śniegu czy pompy do wody. Jednakże największy rozkwit konstrukcji ciągników jednoosiowych nastąpił w latach 50 w Japonii. Po II wojnie światowej, kraj ten przeżywał kryzys. Tylko 5 % gospodarstw rolniczych i ogrodniczych posiadało traktor. Z powodu dużej ilości mało powierzchniowych - rodzinnych gospodarstw ogrodniczych ogromną popularnością cieszyły się mini ciągniki jednoosiowe, najczęściej o mocy 2,5 KM z USA i Europy. W japońskich Zakładach Matsuyamasuki opracowano pierwszy uniwersalny zaczep tylny pozwalający na unifikacje osprzętu stosowanego do ciągników jednoosiowych i rozpoczęto jego produkcję. Pozwoliło to przeprowadzić szybką mechanizację. W 1959 a więc cztery lata przed wyprodukowaniem pierwszego samochodu w zakładach Honda opracowano prototyp pierwszej glebogryzarki F 190. Maszyna ta była pierwszym rozwiązaniem w którym zastosowano czterosuwowy górnozaworowy silnik OHV w układzie poziomym. W całej Azji szybko powstały inne fabryki produkujące ciągniki jednoosiowe z których należy wymienić: Siam Kubota Industry Co., Ltd; VST Tiller Tractors Ltd,; Kerala Agricultural Machinery Corporation (KAMCO) – czołowych "graczy" na rynku do dnia dzisiejszego. Polskie ciągniki jednoosiowe Pierwszym polskim ciągnikiem jednoosiowym był "Dzik" produkowany przez Gorzowskie Zakłady Przemysłu Maszynowego Leśnictwa. Ciągnik był zaprojektowany jako uniwersalna maszyna dla ogrodnictwa rolnictwa i leśnictwa. Pierwsze egzemplarze tego ciągnika opuściły zakłady na początku lat siedemdziesiątych. Ich konstrukcja oparta była na jednocylindrowym dwusuwowym silniku chłodzonym powietrzem ( Typ S -261 C) produkowanym przez Wytwórnię Sprzętu Mechanicznego Polmo z Bielska Białej. Ciągnik ten posiadał moc 8 KM, czterobiegową ( z biegiem wstecznym) skrzynię biegów oraz dwa wałki odbioru mocy ( przedni i tylny) . Uniwersalny zaczep narzędzi pozwalał na stosowanie szerokiej gamy osprzętu: bron, pługów, wyorywaczy, kosiarki listwowej czy opryskiwacza. Do ciągnika można tez było przyłączyć, zaczep z siodełkiem lub przyczepę o ładowności 800 kg wraz z siedziskiem dla operatora co umożliwiało transport materiałów i płodów rolnych na bliskie odległości np. w obrębie gospodarstwa ogrodniczego. Drugą popularną konstrukcją jednoosiową był Ursus C -308 którego prototyp powstał w roku 1957 w z Zakładach Mechanicznych Ursus. Jego konstrukcja oparta była także na jednocylindrowym dwusuwowym silniku spalinowym o mocy 8 KM. Z ciągnikiem można było stosować szeroki asortyment osprzęt. Posiadał on także nowoczesny jak na owe czasy design - z charakterystyczną zaokrągloną maską z centralnie umieszczonym reflektorem. O jego popularności niech świadczy fakt, iż do roku 1963 sprzedano ponad 4000 egzemplarzy tego modelu. W latach 80 popularnością w kraju cieszyły się ciągniki jednoosiowe z Niemieckiej Republiki Demokratycznej –marki Fortschritt E 930 produkowane przez zakłady VEb Landmaschinenbau Neustad. Ich konstrukcja oparta była na zmodyfikowanym silniku zapożyczonym ze skutera Simpson o pojemności 49,8 cm3 o mocy zaledwie 3,6 KM. Jednakże model ten cieszył się duża popularnością. W związku z dużym popytem na tego typu maszyny, w roku 1982 rozpoczęto produkcję ciągnika jednoosiowego DZIK 21. Konstrukcja tego modelu oparta została na modelu DZIK 2, posiadała jednakże nową mocniejszą jednostkę napędową – jednocylindrowy dwusuwowy silnik o mocy 11 KM. Był to ostatni model ciągnika jednoosiowego Polskiej konstrukcji. |
